Stap voor stap verduurzamen
In het energiesysteem komen diverse functies samen, dit zijn onder andere productie, transport, distributie en verbruikers. Aanpassingen in één onderdeel hebben effect op andere onderdelen, denk hierbij bijvoorbeeld aan het laden van elektrische voertuigen wat gevolgen heeft voor het elektriciteitsnetwerk of aan afname van de hoeveelheid restwarmte uit industriële processen door volledige elektrificatie.
Het einddoel (vastgelegd in het klimaatakkoord) is duidelijk, 95% CO2-reductie in 2050, maar de weg ernaartoe (nog) niet. In het voorzieningsgebied van RENDO is 69% van de bestaande woningvoorraad een koopwoning (bron: CBS, 2019). De standpunten van deze particulieren ten opzichte van verduurzaming lopen ver uiteen. Daarnaast verschillen ook de financiële mogelijkheden per huishouden. De woningvoorraad binnen een woonwijk is in veel gevallen divers, denk aan rijtjeswoningen, twee-onder-een-kapwoningen en appartementencomplexen.
Gas heeft als energiedrager een hoge energiedichtheid, wat makkelijk voorziet in de verwarming van beperkt geïsoleerde woningen. Andere verwarmingstechnologieën hebben dit voordeel vaak niet. Het is daarom zaak om stapsgewijs, op natuurlijke investeringsmomenten, de woningen te verduurzamen. Zodat de energievraag per woning omlaag gaat en andere verwarmingstechnologieën (op termijn) kunnen worden toegepast. Een aantal maatregelen kunnen nu al worden genomen, deze zijn te vinden in de infograhpic.
Deze maatregelen noemen we ‘spijtvrije maatregelen’ aangezien deze onafhankelijk kunnen worden uitgevoerd van de duurzame eindoplossing voor 2050. Daarnaast kan ook de overlast voor de particuliere woningeigenaar worden beperkt wanneer deze maatregelen worden genomen op logische ‘natuurlijke’ momenten. Voorbeelden van natuurlijke investeringsmomenten zijn: Verhuizing of verbouwing, bij het plaatsen van een nieuwe keuken kiezen voor elektrisch koken of bij het vervangen van de huidige CV-ketel kiezen voor een hybride warmtepomp.
De verschillende verwarmingstechnologieën hierboven kunnen worden opgedeeld in individuele- en collectieve technieken. Volledige elektrificatie of een hybride warmtepomp met groen gas zijn technieken die woningeigenaren individueel kunnen implementeren. Individuele technieken hebben het voordeel dat woningeigenaren zelf de keuzevrijheid hebben welke oplossing wordt gekozen en op welke momenten zij daarvoor investeringen doen. Een risico is echter dat de totale systeemkosten duurder uit kunnen vallen en dat het tempo van verduurzaming mogelijk lager komt te liggen.
Collectieve technieken hebben het voordeel dat schaalgrootte tot lagere totale kosten kan leiden. Hierbij is het van belang dat (bijna) de hele buurt/wijk overstapt op deze collectieve techniek. In het geval dat individuele woningeigenaren niet kiezen voor de collectieve techniek, kan een situatie ontstaan waarbij drie verschillende infrastructuren naast elkaar nodig zijn, wat vervolgens tot hogere kosten zal leiden.
Voor een succesvolle warmtetransitie zullen we met ons allen moeten zorgen voor draagvlak. Voor een collectieve oplossing zal eerst draagvlak georganiseerd moeten worden.
Ongeacht de uiteindelijke verduurzamingsoplossing (collectief/individueel) kan al begonnen worden met stap-voor-stap spijtvrije maatregelen te treffen om de warmtevraag te verlagen.